آناتومي بدن انسان و بافت شناسي

محمود دامغانی

عروق خونی داخل لوبول :

سینوزوئیدها :

سینوزوئیدها رساننده خون به لبول کبدی هستند که اسفنج فشرده ای بین صفحات سلولی کبد تشکیل می دهند . خون در محیط لوبول از شاخه های بین لبولی ورید پورت و شریان کبدی وارد سینوزوئید می شود , سپس اشعه وار از سینوزوئیدها می گذرد و توسط ورید مرکز لبولی از لبول خارج می گردد . سینوزوئیدها با مویرگها تفاوت دارند زیرا دارای قطر بیشتری هستند ( 9 تا 12 میکرومتر ) و سلولهای جدار انها با اندوتلیومهای دیگر تفاوت دارند . غشای پایه اطراف سینوزوئید ناکامل بوده و دو نوع سلول اصلی با اشکال بینابینی در جدار سینوزوئیدهای کبد بالغ وجود دارد که عبارت است :

سلول اندوتلیال :

این سلول دارای یک هسته دراز کوچک تیره با سیتوپلاسم خیلی نازک است . سیتوپلاسم ممکن است با استطاله سیتوپلاسمیک سلولهای مجاور شبیه خود یا با سلولهای نوع دوم درگیر شود و حتی ممکن است استطاله ها روی هم قرار گیرند . ارگانلها کم و کوچکند اما وزیکولهای میکروپینوسیتوزی فراوانند . به نظر می اید پوشش اندوتلیال سینوزوئیدها ناکامل بوده و بین سلولهای مجاور شکاف وجود داشته و سیتوپلاسم نازک انها دارای سوراخ باشد . این سوراخها بصورت گروهی بوده و به منطقه منظره غربالی شکلی می دهد . سوراخهای فوق از سوراخهای موجود در اندوتلیوم مویرگهای نوع 2 بزرگتر بوده ( حدود 100 نانومتر ) و توسط دیافراگم بسته نمی شوند .

سلولهای بیگانه خوار کوپفر :

این سلولها داراری هسته بزرگتر و کمرنگتر و سیتوپلاسم بیشتر بوده و استطاله های انها وارد سینوزوئید می شوند و حتی از میان ان می گذرند . سلولهای فوق شدیدا بیگانه خوار بوده اغلب دارای رنگدانه , اریتروسیتهای بلعیده شده دژنره دانه های پیگمان و همچنین دانه های اهن می باشند و به خاطر خاصیت بیگانه خواری می توان انها را با تزریق رنگهای حیاتی تشخیص داد . اگر چه تمام سوللهای پوشاننده سینوزوئیدها بیگانه خوار نیستند ولی احتمالا در صورت نیاز سلولهای ستاره ای شکل کوپفر با دیفرانسیاسیون از سلولهای اندوتلیال ابتدایی افزایش می یابند . معمولا در محل اتصال سینوزوئیدها به ورید مرکزی یا به شاخه های پایین لبولی بزرگتر ورید کبدی , یک مکانیسم انقباض اسفنگتری جریان خون لوبول را کنترل می کند . میکروسکوپ الکترونی نشان می دهد با به کار بردن روشهای مختلف اماده سازی مواد ذره ای شکل کوچک که به ورید پورتال تزریق شده اند به سرعت وارد فضای دیس گردیده اند .

وریدهای مرکز لوبولی :

این وریدها در مرکز لوبولها واقع شده و کوچکترین شاخه های وریدهای کبدی می باشند که وارد وریدهای بزرگترپایین لوبولی شده و وریدهای اخیر پس از اتصال به یکدیگر تبدیل به وریدهای جمع کننده می شوند و شاخه هایی از وریدهای هپاتیک می باشند . وریدهای هپاتیک مستقیما وارد ورید اجوف تحتانی می شوند . سینوزوئیدها معمولا وارد ورید مرکز لوبولی شده اما معدودی نیز احتمالا به طور مستقیم به وریدهای پایین لوبولی باز می شوند .

فضاهای پورت :

این فضا ها توسط مقدار کمی بافت همبند لیفی محاصره شده و محتوی شریان کبدی , ورید پورت , مجرای صفراوی ( تریاد پورتال ) و معمولا یک رگ لنفاوی می باشند . معمولا بزرگترین جز این تریاد شاخه ورید پورت است که جدار نازکی دارد . کوچکترین ان شریان یا ارتریولی است که شاخه ای از شریان هپاتیک می باشد . معمولا ممکن است مضاعفی از تریادهای فوق مشاهده گردد . عروق لنفاوی بصورت شکافهای پوشیده با اندوتلیوم است . اجزای فضای پورت هرچه به ناف کبد نزدیکتر باشد بزرگتر بوده و با بافت همبند لیفی قویتری احاطه می شوند . مجاری صفراوی بزرگتر با اپیتلیوم منشوری پوشیده می شوند . در فضاهای پورت کوچک , از ورید پورت ونولهای کوچکتری تولید شده که شاخه های طرفی انها بین لوبولها قرار می گیرند . از عروق اخیر شاخه های انتهایی بوجود امده که صفحه محدود کننده متشکل از سلولهای کبدی را سوراخ می کنند و مستقیما به داخل سینوزوئیدها باز می شوند . شاخه های انتهایی شریان کبدی نیز به همین ترتیب است ولی بعضی از انها قبل از باز شدن به سینوزوئید عمیقا وارد لوبول می شوند . بین شاخه های انتهایی شریان کبدی و ورید پورت نیز اتصال مستقیم وجود دارد ولی تعداد انها احتمالا کم بوده و اهمیت چندانی ندارند .

سلول کوپفر

Kupffer Cell

شاخه های پایین لوبولی

Sublobular Tributary

+ نوشته شده در  پنجشنبه بیست و سوم مهر 1388ساعت 4:45  توسط محمود  |